η θεατρική μηχανή
παραστάσεις
εραστάς του θεάτρου
Νέα & Ανακοινώσεις
τι έγραψε ο τύπος
επικοινωνία
 
Το "Ενοχικό" Μπλουζ

Το "Ενοχικό" Μπλουζ

Εάν υπάρχει κάτι που αρέσκομαι να συλλέγω, αυτό είναι οι ιδιόχειρες αφιερώσεις του Δημήτρη Κεραμέα Ντουμπουρίδη οι οποίες φυσικά βρίσκονται στις πρώτες σελίδες των βιβλίων του. Το τελευταίο μου απόκτημα είναι η αφιέρωση που κοσμεί το αντίτυπο του νέου του βιβλίου «Το άλλο μπλουζ». Πρόκειται για «φρέσκο» απόκτημα μιας και το βιβλίο κυκλοφόρησε το Γενάρη από τον εκδοτικό οίκο ΑΛΔΕ, υπαγόμενο στον κύκλο «Λογοτεχνικές Αποδράσεις». Η αλήθεια είναι πως καθυστέρησα περίπου ένα μήνα πριν εξασφαλίσω το χρόνο και την καθαρότητα του μυαλού ώστε να το διαβάσω.

Από τις πρώτες κιόλας σελίδες επαλήθευσα τα ισχύοντα στις συγγραφικές δουλειές του Δημήτρη. Διαπίστωσα δηλαδή ότι κι αυτή τη φορά τα αγαπημένα του μοτίβα τηρούνται ευλαβικά. Ο Δημήτρης αγαπά να πλέκει τις πολύπλοκες καταστάσεις των βιβλίων του στο γενέθλιο τόπο του, στην Καβάλα και στο νησί της Θάσου. Έχοντας επιλέξει τον τομέα της αστυνομικής λογοτεχνίας, του αρέσει «θανάσιμα» να «εκτελεί» συγγραφικούς φόνους, βασιζόμενους σε μπερδεμένες συνθήκες του παρελθόντος. Απλά, στο «¶λλο μπλουζ» δεν πρωταγωνιστεί κάποιος ιδιόρρυθμος ντεντέκτιβ που λύνει επιτυχώς την υπόθεση, όπως είχε συμβεί στο προηγούμενο βιβλίο του «Αυτός που είχε».

Ο Δημήτρης λατρεύει να δημιουργεί ενοχικά μυστικά του παρελθόντος τα οποία συνήθως οδηγούν σε «θανατηφόρες λυτρώσεις». Η πλοκή στο «¶λλο μπλουζ» περιέχει επίσης πολύ ποτό και πολύ μουσική, επιπλέον χαρακτηριστικά γνωρίσματα της γραφής του. Ακόμη λοιπόν κι αν το ποτό δεν είναι το φόρτε μου, επειδή η μουσική αποτελεί ζωτικό στοιχείο και της δικής μου ζωής, ομολογώ πως αυτή του η συνήθεια με εκπαιδεύει.

Η πλοκή που εξύφανε ο Δημήτρης αυτή τη φορά εξελίσσεται πολυεπίπεδα κι ο αναγνώστης καλείται μέσω φλάσμπακ να μάθει ή ακόμη και να ανακαλύψει τι συνέβη σΆ ένα σκοτεινό παρελθόν, πριν καταλήξει στη λύση των τελευταίων σελίδων. Γεγονός που αποτελεί ένα ακόμη γνώρισμα της γραφής του, αφού καταφέρνει να διατηρεί τα μυστικά πάντοτε καλά κρυμμένα ενόσω μας τα «διηγείται».

Ο Νίκος, ο Αλέκος, ο Θωμάς και ο Α.Κ. (τα στοιχεία του βρίσκονται στη διάθεση της εφημερίδα μας), αποτελούν μια παρέα αδελφικών φίλων. Μόνο που και οι τέσσερις ενώνονται από τα αόρατα νήματα ενός συγκλονιστικού παρελθοντικού μυστικού. Παραμένουν συνένοχοι από τα προεφηβικά τους χρόνια και δεμένοι μΆ έναν όρκο σιωπής, αγωνιζόμενοι να επιβιώσουν σΆ ένα κόσμο γεμάτο από ενοχές κι εφιάλτες. Η δε σειρά με την οποία παραθέτω τα ονόματά τους πιστέψτε με πως δεν είναι διόλου τυχαία!

Η Κατερίνα, η Μάρθα και κυρίως η μακρυμάλλα μελαχρινή Περσεφόνη, που περιέργως τη φώναζαν και Νίτσα, αποτελούν τα απαραίτητα συστατικά του βασανιστικού εφιάλτη. Θεμελιώδη ρόλο επίσης κρατούν η ημέρα της 15ης Ιουλίου και μια μαύρη μηχανή BMW του 1954. Μια θηλιά, ένα σπασμένο μπουκάλι μπύρας κι ένα περίστροφο, «διανθίζουν» την υπόθεση και στέκονται θαυμάσιοι τρόποι λύτρωσης.

Ιούλιος 1973: Τέσσερις δεκατριάχρονοι κάνουν διακοπές σε μία κατασκήνωση της Θάσου.

Ιούλιος 1981: Οι ίδιοι φίλοι επιστρέφουν. Μόνο που πάντα συνεχίζουν να επιστρέφουν κάθε χρόνο την ίδια ακριβώς μέρα. Την 14η ή μήπως την 15η Ιουλίου;

Ιούλιος 2001: Είκοσι οκτώ χρόνια μετά το μυστικό γίνεται πλέον αφόρητο…

Σεπτέμβριος 2003: Ο κύκλος κλείνει με τη μοναδική κατάληξη που θα μπορούσε να επιλέξει ο συγγραφέας!

Η «Βρώμικη πόλη» του Δημήτρη Κεραμέα Ντουμπουρίδη, γεμάτη από τα «Παγωμένα είδωλα» του, επιβιώνει μυστηριωδώς ύστερα από την «Τελευταία μέρα της βροχής», προκειμένου κάπου καλά κρυμμένος «Αυτός που είχε» να τραγουδήσει με τη θανάσιμα σαγηνευτική φωνή του «Το άλλο μπλουζ». Θυμάμαι ένα απόγευμα του 2003, όταν τον είχα επισκεφθεί στην πολυκατοικία της οδού Δαγκλή ώστε να παραλάβω το συλλεκτικό μου δώρο, ότι τον είχα ρωτήσει γεμάτη αφέλεια:

«Γιατί τα βιβλία σου είναι πάντα τόσο σκοτεινά, τόσο ενοχικά και γεμάτα μυστικά; Έτσι είσαι και στην καθημερινότητά σου;» Τότε ο Δημήτρης μου είχε απαντήσει απόλυτα φυσικά: «Όχι. Όλο το μαύρο της ζωής το διοχετεύω στη συγγραφή και κρατώ για την καθημερινότητα τα υπόλοιπα χρώματα». Όποιος λοιπόν γνωρίζει καλά το Δημήτρη, μπορεί και να αντιληφθεί τη χρησιμότητα που έχει ένα «συρτάρι», εκεί όπου αποθηκεύει και φυλά όσα εκείνος θέλει!

ΒΟΥΛΑ ΘΑΣΙΤΟΥ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ



Μπάμπης Δερμιτζάκης
Saturday, January 29, 2011
Δημήτρης Κεραμεύς, Το άλλο μπλουζ
Δημήτρης Κεραμεύς, Το άλλο μπλουζ, ΑΛΔΕ 2011 (σειρά metroαναγνώσματα), σελ. 54

Η παρακάτω βιβλιοκριτική δημοσιεύτηκε στο Λέξημα

Μια συναρπαστική ιστορία και μια πρωτότυπη αφήγηση είναι τα κύρια χαρακτηριστικά της νουβέλας αυτής

Μετά το αστυνομικό μυθιστόρημά του με τίτλο «Αυτός που είχε…» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΑΛΔΕ, ο Δημήτρης Κεραμεύς εκδίδει, πάλι από τις εκδόσεις ΑΛΔΕ, τη νουβέλα του «Το άλλο μπλουζ» (Η επόμενη ανάρτησή μας, παρεμπιπτόντως, θα είναι για ένα άλλο μπλουζ, το «Οδυσσέας και μπλουζ» της Ευγενίας Φακίνου).
Παρόλο που η νουβέλα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αστυνομική, έχει τα χαρακτηριστικά ενός αστυνομικού μυθιστορήματος: είναι διάσπαρτη από πτώματα. Και δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αστυνομική, γιατί ο δολοφόνος (ή μάλλον οι δολοφόνοι) δεν συλλαμβάνονται στο τέλος, χωρίς όμως να ξεφύγουν από τη θεία δικαιοσύνη.
Η αφήγηση στηρίζεται στην εναλλαγή τριών χρόνων της ιστορίας: ενός χρόνου του εγκλήματος και δύο χρόνων των τύψεων. Το έγκλημα ήταν ο βιασμός μιας δεκατριάχρονης, που τον διέπραξαν επίσης δεκατριάχρονα παιδιά. Ο βιασμός αυτός είχε σαν συνέπεια τον θάνατό της. Αυτός είναι ο χρόνος του εγκλήματος. Ο χρόνος των τύψεων έρχεται κατόπιν, όταν τα τέσσερα παιδιά που συμμετείχαν (για την ακρίβεια οι τρεις, ο άλλος ήταν απλώς στην παρέα), δίνουν ραντεβού κάθε χρόνο, όπου σε μια κραιπάλη μεθυσιού προσπαθούν να πνίξουν τις τύψεις τους. Αφηγηματικά δίνεται ο χρόνος 2001, με επεισόδια συμπερίληψης και ψευδομοναδικότητας, επεισόδια δηλαδή που, παρόλο που περιγράφονται ως μοναδικά για το 2001, συνέβαιναν και όλα τα προηγούμενα χρόνια σε παραλλαγές. Περιλαμβάνει όμως και μοναδικά επεισόδια, αυτά της αυτοκτονίας τους, ή μάλλον των τριών από αυτούς, αφού ο τέταρτος, που δεν συμμετείχε στον βιασμό, σώθηκε.
Το έγκλημα αυτό στιγμάτισε βαθιά τον ψυχισμό τους, τραυματίζοντάς τον ανεπανόρθωτα, με αποτέλεσμα να καταντήσουν ναυάγια στην προσωπική τους ζωή. Ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής-μάρτυρας του βιασμού, ο τέταρτος της παρέας, γράφει στις ημερολογιακές του σημειώσεις στις 15 Ιουλίου 2001 σε συμπεριληπτική αφήγηση: (…θα παίρναμε τα άθλια μεταφορικά μας μέσα, που κάναμε μια ζωή θυσίες για να αποκτήσουμε τα ανόητα, τα άχρηστα σημάδια μιας εξίσου ανόητης ψευδαίσθησης καλής ζωής και θα πηγαίναμε στα συντρίμμια μας, ο καθένας στα δικά του, για να συνεχίσουμε να προσποιούμαστε ότι ζούμε. Μέχρι να ερχόταν η επόμενη χρονιά και μετά η επόμενη, η επόμενη» (σελ. 31).
Στις 15 Ιουλίου 1973, ένα χρόνο και πέντε μέρες πριν την εισβολή στην Κύπρο, έγινε ο βιασμός. Τα ραντεβού των τύψεων ξεκίνησαν 20 χρόνια μετά. Στα τριάντα τους είχαν ήδη καταντήσει ψυχολογικά ράκη.
Τα μοναδικά γεγονότα τα οποία αφηγείται στον τρίτο αφηγηματικό χρόνο είναι τα γεγονότα που προηγήθηκαν του δικού του θανάτου, από τροχαίο, δυο χρόνια μετά. Ο αφηγητής είναι εδώ εντελώς αυτοδιηγητικός, αφού οι σύντροφοί του είναι ήδη νεκροί. Τον δικό του θάνατο θα τον αφηγηθεί τριτοπρόσωπος αφηγητής, εν είδει αστυνομικού ρεπορτάζ σε εφημερίδα, που φέρει τον τίτλο «Αυλαία στο φονικό(;) της Θάσου». Ο Κεραμεύς, με θεατρικές σπουδές, χρησιμοποιεί έναν θεατρικό όρο στο τελευταίο αυτό κεφάλαιο, το μόνο που δεν φέρει ημερολογιακή ή αριθμητική ένδειξη.
Το μοντάζ με τον χρόνο δημιουργεί ένα πρωτότυπο σασπένς. Ενώ τα βασικά σασπένς είναι το «σασπένς του τι» (θα γίνει στο τέλος) ή «σασπένς του πώς» (φτάσαμε σΆ αυτό το τέλος), εδώ έχουμε ένα «σασπένς του τι ήταν εκείνο» (που οδήγησε τους ήρωες σε αυτή την ψυχολογική κατάσταση και σΆ αυτή τη συμπεριφορά), ένα σασπένς δηλαδή που αναφέρεται στο παρελθόν. Το σασπένς αυτό λύεται κοντά στο τέλος της αφήγησης, στις σελίδες 34-40, που είναι η ιστορία του βιασμού.
Επινοητικός στη σύνθεση ο Κεραμεύς αποδεικνύεται ένας ταλαντούχος συγγραφέας. Επίσης συγγραφέας με καλπάζουσα φαντασία, κρίνοντας από το εντελώς πρωτότυπο στόρι της νουβέλας αυτής. Σίγουρα θα μας δώσει και άλλα ενδιαφέρονται και πρωτότυπα έργα.

Share on Facebook
 
a mediamax production